Niezwykłe odkrycie w ogródku działkowym w Skarżysku. Żeliwna podobizna Adam Mickiewicza ma ponad sto lat i pochodzi z lokalnej odlewni

Paweł Wełpa
Paweł Wełpa
Żeliwny odlew z wizerunkiem Adama Mickiewicza wykonany w nieistniejącej już odlewnia Jana Witwickiego odnaleźli mieszkańcy Skarżyska-Kamiennej w ogródku działkowym. Wiąże się z nim ciekawa, ale i wciąż nie do końca rozwikłana historia.

Państwo Magdalena Wiśniewska-Ciaś i Sławomir Ciaś porządkowali domek na ogródku działkowym, który odziedziczyli po nieżyjącym Czesławie Wiśniewskim, ojcu pani Magdaleny.

Tajemniczy odlew w ogródku

W rogu niewielkiej szklarni, którą postanowili rozebrać, natrafili na tajemniczy przedmiot. Był to żeliwny odlew z podobizną Adama Mickiewicza. Artefakt sam w sobie na pierwszą myśl nie wydał się czymś nadzwyczajnym. Jeden z naszych wieszczów jest przecież upamiętniany na wiele sposobów i także w ten sposób.

– Rozbieraliśmy starą komórkę i odlew leżał w rogu, częściowo w ziemi. Zastanawiało nas, jak to trafiło w ręce teścia i dlaczego wylądowało na jego działce mówi Sławomir Ciaś.

Sama obecność żeliwnego medalionu też nie zdziwiła. Czesław Wiśniewski przez lata pracował w odlewni założonej w końcówce 19. wieku przez Jana Witwickiego, ale wówczas była ona już przedsiębiorstwem państwowym, ponieważ tuż po wojnie została zabrana rodzinie i znacjonalizowana.

– Tata w odlewni „Kamienna” był mistrzem zmiany. Niestety, nie wiem, jak wszedł w posiadanie medalionu, i jak przedmiot się znalazł na jego działce. Albo to było tylko położone w tym miejscu, albo służyło jako podpora konstrukcji komórki. Tego nie wiemy – wyjaśnia Magdalena Wiśniewska-Ciaś.

Sprawa stała się bardziej tajemnicza, gdy małżonkowie odwrócili żeliwny medalion. Z tyłu był napis „Dla uczczenia zabawy strażackiej w dniu 24 IX 1899 r.”
Chodzi o straż pożarną założoną przy odlewni wkrótce po jej utworzeniu. Pojawiła się więc chwila zastanowienia, dlaczego Adam Mickiewicz został „wykorzystany” dla uczczenia wydarzenia związanego ze strażą pożarną? Czy nasz wieszcz narodowy miał jakieś związki z tą służbą. A może nie był to Mickiewicz?

Ta ostatnia wątpliwość rozwiana została szybko. Magdalena Wiśniewska-Ciaś jest nauczycielką polskiego, a pracuje w skarżyskim liceum im. Adama Mickiewicza. Na awersie odczytała nie tylko imię i nazwisko wieszcza tam umieszczone, ale i tytuły kilku jego ważnych dzieł.

Tajemnicę związaną ze strażakami rozjaśnił historyk Marcin Medyński, prezes Polskiego Towarzystwa historycznego Oddział Skarżysko-Kamienna. Jak mówi, sam wzorzec medalionu był w Polsce powszechny i wykonywało go wiele odlewni, w tym zakład Jana Witwickiego, którego pełna nazwa wówczas to Odlewnia Żelaza i Emaljernia „Kamienna – Jan Witwicki”. Wizerunek wieszcza miał wymiar patriotyczny w czasach zaborów, stąd też jego powszechność.

– W 1899 w Radomiu odbyła się wystawa rolniczo-przemysłowa, na której swoje produkty wystawiała odlewnia i na nią pojechał zastęp strażaków Witwickiego. Potem był rewizyta strażaków radomskich w Skarżysku-Kamiennej. I być może byłą to pamiątka po wspólnej zabawie strażaków z Radomia i Kamiennej, którą otrzymali uczestnicy. Dziś byśmy to na powiedzieli – gadżet pamiątkowy. Czy dostał to każdy, czy tylko wyżej postawieni uczestnicy, trudno dziś powiedzieć – wyjaśnia Marcin Medyński.

Przyjaciel Mickiewicza

Pojawił się jeszcze jeden wątek, o którym informują potomkowie Witwickich. Wujem Jana Witwickiego był Stefan Witwicki, poeta i przyjaciel Adama Mickiewicza. Niewykluczone, że Stefan Witwicki był nawet autorem fragmentów „Pana Tadeusza”. Być może więc te rodzinne koneksje Witwickich z jednym z największych polskich poetów również zaważyły na tym, że w odlewni produkowano odlew i rozpowszechniano go nie tylko poprzez sprzedaż.

Zabytkowy medalion jest już w posiadaniu potomków Jana Witwickiego, którzy w swoich zbiorach nie mieli jeszcze tego wyrobu z odlewni założonej przez przodka.

POLECAMY: KULTURA I ROZRYWKA

Będzie nowe święto państwowe?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie